In 2014, net toen ENVE op zoek was naar een bijzonder team om te sponsoren, een team met een echt doel dat verder reikte dan resultaten, vroeg Team Dimension Data-directeur Doug Ryder zijn renners welke wielen ze het volgende seizoen wilden rijden. "ENVE," vertelden ze hem. Het was een perfecte match en een echte samenwerking was geboren, een die zelfs de racesuccessen en de cruciale productontwikkeling overstijgt. Nu het team een nieuwe uitdaging aangaat om een Afrikaanse renner in 2020 op het podium van de Tour de France te plaatsen, nemen we je mee in het team gedurende de winter om te ontdekken hoe ze aan dat doel werken. Blijf op de hoogte voor nieuwe verhalen elke week.

Foto's van Scott Mitchell

Op 18 juli 2015 won Steve Cummings rit 14 van de Tour de France op spectaculaire, sprookjesachtige wijze. Het was niet alleen een ongelooflijk spannende finale met een overwinning die in gelijke mate voortkwam uit kracht en koerstactiek, en dat bij het debuut van het team in de wedstrijd bovendien, maar het gebeurde ook nog eens op Mandela Day. Het was perfect.

Tijdens het recente teamkamp van Dimension Data for Qhubeka in Kaapstad sloten we ons aan bij de renners en staf voor een bezoek aan Robben Island, waar Mandela 18 jaar gevangen zat. Zijn totale gevangenschap bedroeg 27 jaar; dat is gelijk aan de gemiddelde leeftijd van de ploeg van Team Dimension Data voor 2018 en nog een reden waarom de aanwezigheid daar zo sterk weerklonk bij iedereen in het team.

Het bezoek was het idee van aanvoerder Bernie Eisel en hij legde ons de motivatie uit: "In voorgaande jaren deden we de wandelingen naar Tafelberg en Signal Hill voor teambuilding. Die zijn goed, maar het is gewoon zweten. Ik wilde dat we iets belangrijkers deden. Als we hier komen, zien we het echte verhaal van dit land."

Teamdirecteur Doug Ryder was verheugd over het enthousiasme van zijn renners voor het bezoek en werd bijna overweldigd door de diepte van de verbinding: "We zijn een Zuid-Afrikaans team, we maken er een groot punt van Mandela en Mandela Day te vieren, we zijn Laureus Sport For Good-ambassadeurs, wat door Mandela en Johann Rupert is opgericht, en Mandela's verjaardag zal altijd tijdens de Tour de France vallen. Dat soort verhaal kun je niet verzinnen."

Het was op de inaugurele Laureus World Sports Awards in 2000 dat Nelson Mandela de beroemde woorden sprak: "Sport heeft de kracht om de wereld te veranderen. Het heeft de kracht om te inspireren. Het heeft de kracht om mensen op een manier te verenigen zoals weinig anders dat kan." Dat idee was vijf jaar eerder ontstaan, toen Zuid-Afrika het Rugby Wereldkampioenschap organiseerde – het eerste grote sportevenement daar sinds het einde van de apartheid – en Mandela een kans zag om het land samen te brengen in steun voor hun team, de Springboks. Het inspirerende verhaal van de uiteindelijke, tegen-alle-verwachtingen-in overwinning van dat team en het opmerkelijke succes van Mandela's idee werd in 2009 verfilmd als de Hollywoodfilm /Invictus/. Het is zeker de moeite waard om te bekijken, maar het Dimension Data-team kreeg een veel persoonlijker hervertelling van niemand minder dan de manager van de Springboks van 1995, Morné du Plessis:

"Rugby was de sport van de blanke man. Mandela deed iets ongelooflijks en omarmde het team, tegen al het advies van mensen om hem heen in. Hij zei: 'Dit zijn nu onze jongens en we moeten ze steunen.' Hij kwam naar een training met een teamcap op en die dag zag ik het begin van een mentaliteitsverandering in het team. Hij had ons kunnen haten, maar hier was hij dan, ons steunend.

"Nadat we Australië hadden verslagen, besloot het team Robben Island te bezoeken om het zelf te begrijpen, net zoals jullie wielerteam. We gingen zijn cel in en ik herinner me dat ik rugbyspelers met tranen in hun ogen zag. Toen ze daar stonden, begrepen ze echt de daad van vergiffenis die had plaatsgevonden.

"Voor de finale was het team zich aan het klaarmaken en iedereen was stil. Dan is er een klop op de deur en staat Madiba daar met zijn grote, prachtige glimlach en een Springboks-trui aan. Hij liep door de kleedkamer en kende elke speler bij naam. Daarna was de stemming opgelicht en begonnen de spelers te grappen. Zoals altijd was ik de laatste die de kleedkamer verliet, en ik deed hem achter me op slot. Ik liep het stadion in en hoorde het ongelooflijkste geluid van 65.000 voornamelijk blanke fans die "Nelson! Nelson! Nelson!" scandeerden. Het was een wonder."

Die zomer werd een nieuw Zuid-Afrika geboren, en zo ook Nicholas Dlamini, de renner die wordt gezien als de eerste zwarte Zuid-Afrikaan die de Tour de France zal rijden, nadat hij net was overgestapt van het continentale opleidingsteam. Dat hij naar verwachting zijn Tour-debuut zal maken in 2020, terwijl zijn blanke landgenoot Louis Meintjes mikt op het podium, is volkomen toepasselijk. Het mogelijke belang daarvan is al opgemerkt.

"Morné du Plessis is een nationaal erfgoed," zegt Doug Ryder. "Hij was niet teruggekeerd naar Robben Island sinds hij er in '95 met zijn team op bezoek was, en hij zei dat hij nu terugkwam omdat hij gelooft dat dit team hetzelfde voor het land kan doen. Ik was verbijsterd.

"Toen we de Wereldbeker van 1995 wonnen en Mandela er was in de Springbok-trui, ging heel Zuid-Afrika uit zijn dak. Ik was 24. Het was het meest magische jaar."

Onze reisgids voor die dag, Zozo Madolo, had zelf vijf jaar samen met Mandela gevangen gezeten op Robben Island. Toen we bij Mandela's cel kwamen, zei hij: "Wie is Steve Cummings?", want hij wist dat hij op Mandela Day had gewonnen. Hij wilde hem de hand schudden. Terwijl ze samen op de foto gingen, verdwenen alle twijfels over de mogelijke impact van een wielerteam.

Daarna vraag ik Steve Cummings of zijn etappezege van 2015 nu nog specialer aanvoelt. Hij probeert te antwoorden maar kan simpelweg de woorden niet vinden. Dat is het enige antwoord dat je nodig hebt.

Dimension Data for Qhubeka staat bekend als het team van Afrika. Terwijl we allemaal naar de veerboot lopen, de meesten in stille overpeinzing over wat ze net hebben meegemaakt, heeft die bijnaam een nieuwe diepte van betekenis gekregen.