Het historische bezoek van Team Dimension Data aan Robben Island
HET HISTORISCHE BEZOEK VAN TEAM DIMENSION DATA AAN ROBBENEILAND
1 DECEMBER 2017
In 2014, net toen ENVE op zoek was naar een bijzonder team om te sponsoren — een team met een echte missie voorbij de resultaten — vroeg Doug Ryder, teamhoofd van Team Dimension Data, zijn renners welke wielen ze het volgende seizoen wilden rijden. 'ENVE,' zeiden ze hem. Het was een perfecte match en een ware samenwerking werd geboren, een die zelfs de racesuccessen en de kritische productontwikkeling overstijgt. Nu het team een nieuwe uitdaging aangaat om tegen 2020 een Afrikaanse renner op het podium van de Tour de France te plaatsen, nemen we je mee in het team gedurende de winter om te ontdekken hoe ze aan dat doel werken. Blijf op de hoogte voor nieuwe verhalen elke week.
Foto's door Scott Mitchell
Op 18 juli 2015 won Steve Cummings etappe 14 van de Tour de France op spectaculaire, sprookjesachtige wijze. Het was niet alleen een ongelooflijk spannende finale met een overwinning geboren uit kracht en racekunst in gelijke mate, en bovendien bij het debuut van het team in de koers, maar het viel ook op Mandela-dag. Het was perfect.
Tijdens het recente trainingskamp van Dimension Data for Qhubeka in Kaapstad sloten we ons aan bij de renners en staf voor een bezoek aan Robbeneiland, waar Mandela 18 jaar gevangen zat. Zijn gevangenschap duurde in totaal 27 jaar; dat is gelijk aan de gemiddelde leeftijd van het roster van Team Dimension Data voor 2018 en nog een reden waarom het bezoek zo sterk resoneerde bij iedereen in het team.
Het bezoek was het idee van aanvoerder Bernie Eisel en hij legde ons de motivatie uit: "In voorgaande jaren deden we wandelingen op Tafelberg en Signal Hill voor teambuilding. Die zijn goed, maar het is gewoon zweten. Ik wilde dat we iets betekenisvollers zouden doen. Door hier te komen, zien we het echte verhaal van dit land."

Teamhoofd Doug Ryder was verheugd over het enthousiasme van zijn renners voor het bezoek en bijna overweldigd door de diepte van de verbinding: "We zijn een Zuid-Afrikaans team, we maken er een groot punt van om Mandela en Mandela-dag te vieren, we zijn Laureus Sport For Good-ambassadeurs, dat door Mandela en Johann Rupert is opgericht, en Mandela's verjaardag zal altijd tijdens de Tour de France vallen. Dat soort verhaal kun je niet verzinnen."
Het was op de inaugurele Laureus World Sports Awards in 2000 dat Nelson Mandela zijn beroemde uitspraak deed: "Sport heeft de kracht om de wereld te veranderen. Het heeft de kracht om te inspireren. Het heeft de kracht om mensen op een manier samen te brengen die weinig andere dingen kunnen." Dat idee was vijf jaar eerder ontstaan, toen Zuid-Afrika de Rugby World Cup organiseerde — het eerste grote sportevenement daar sinds het einde van de apartheid — en Mandela een kans zag om het land samen te brengen in steun voor hun team, de Springboks. Het inspirerende verhaal van de uiteindelijke, tegen-alle-odds overwinning van dat team en het opmerkelijke succes van Mandela's idee werd in 2009 verfilmd tot een Hollywood-film, /Invictus/. Het is zeker de moeite waard om te bekijken, maar het Dimension Data-team werd getrakteerd op een veel persoonlijker hervertelling door niemand minder dan de manager van de Springboks van 1995, Morné du Plessis:
"Rugby was de sport van de blanke man. Mandela deed iets ongelooflijks en omarmde het team ondanks alle adviezen van de mensen om hem heen. Hij zei: 'Dit zijn nu onze jongens en we moeten hen steunen.' Hij kwam naar een trainingssessie met een teamcap op en die dag zag ik het begin van een mentaliteitsverandering in het team. Hij had ons kunnen haten, maar hier was hij ons aan het steunen.
"Nadat we Australië hadden verslagen, besloot het team Robbeneiland te bezoeken en het voor onszelf te begrijpen, net zoals jullie wielerteam. We gingen zijn cel in en ik herinner me rugbyspelers met tranen in hun ogen te zien. Toen ze daar stonden, begrepen ze echt de daad van vergeving die had plaatsgevonden.
"Voor de finale was het team zich aan het voorbereiden en iedereen was stil. Dan klinkt er een klop en is Madiba er met zijn grote, prachtige glimlach, gekleed in een Springboks-shirt. Hij liep door de kleedkamer en kende de naam van elke speler. Daarna was de stemming beter, de spelers maakten grappen. Zoals altijd was ik de laatste die de kleedkamer verliet en hem op slot deed. Ik liep het stadion in en hoorde het meest ongelooflijke geluid van 65.000 overwegend blanke fans die scandeerden: "Nelson! Nelson! Nelson!". Het was een wonder."

Die zomer werd een nieuw Zuid-Afrika geboren, en ook Nicholas Dlamini, de renner die wordt gezien als de eerste zwarte Zuid-Afrikaan die de Tour de France zou rijden nadat hij zojuist was overgestapt van het continentale feederteam. Dat hij zijn Tour-debuut zou maken in 2020, terwijl zijn blanke landgenoot Louis Meintjes mikt op het podium, is volkomen passend. Het mogelijke belang daarvan is al opgemerkt.
"Morné du Plessis is een nationaal erfgoed," zegt Doug Ryder. "Hij was niet meer teruggekeerd naar Robbeneiland sinds hij er in '95 met zijn team op bezoek was, en hij zei dat hij nu terugkwam omdat hij gelooft dat dit team hetzelfde kan doen voor het land. Ik was perplex.
"Toen we de Wereldbeker van 1995 wonnen en Mandela er was in het Springbok-shirt, ging heel Zuid-Afrika uit zijn dak. Ik was 24. Het was het meest magische jaar."
Onze rondleider voor die dag, Zozo Madolo, had zelf vijf jaar samen met Mandela op Robbeneiland gevangen gezeten. Toen we bij Mandela's cel kwamen, vroeg hij: "Wie is Steve Cummings?", omdat hij wist dat hij op Mandela-dag had gewonnen. Hij wilde hem de hand schudden. Terwijl er een foto van hen samen werd genomen, vervloog elke twijfel over de mogelijke impact van een wielerploeg.
Daarna vraag ik Steve Cummings of zijn etappewinst van 2015 nu nog specialer aanvoelt. Hij probeert te antwoorden, maar kan simpelweg de woorden niet vinden. Dat is al het antwoord dat je nodig hebt.
Dimension Data for Qhubeka staat bekend als het team van Afrika. Terwijl we allemaal naar de veerboot lopen, de meesten in stille overpeinzing van wat ze zojuist hebben meegemaakt, heeft die bijnaam een nieuwe diepere betekenis gekregen.
