Binnen in de teamauto's van Dimension Data
De teamauto is als de hoed van een goochelaar of de handtas van Mary Poppins: je kunt er zomaar alles uithalen wat je nodig hebt. Er zit natuurlijk geen magie achter; het draait allemaal om voorbereiding. Op de Tour de France snuffelden we rond in de auto's van Team Dimension Data om precies te zien wat erin gaat.
En dat is het eerste wat opvalt: er is er niet maar één. We horen commentatoren vaak verwijzen naar "de teamauto", maar er zijn er twee in het koerskonvooi en nog enkele andere die naar de start en finish gaan. Dimension Data had zeven auto's bij de Tour de France, plus de bus, de monteurstruck, een keukentruck en een vriesbestelwagen. Elk van de 22 ploegen zal een vergelijkbare vloot hebben gehad, dus dat zijn al meer dan 240 voertuigen voordat je toekomt aan de tientallen organisatieauto's, de vele motorfietsen en de enorme publiciteitscampagne.
Voor het teamstaf is de Tour als een roadtrip van drie weken (eigenlijk meer als vier weken vanaf het moment dat ze vertrekken naar het Grand Départ) en ze kunnen gemakkelijk acht of negen uur per dag in de auto's doorbrengen, inclusief de rit van het hotel naar de start en daarna van de finish naar het volgende hotel. Je kunt je dan voorstellen in wat voor staat de auto's moeten raken – afval dat overloopt uit de deurvakken, koffie gemorst op de stoelen, chips ingetrapt in de vloerbedekking… maar toch zijn alle auto's even onberispelijk als de fietsen. Elke avond worden ze van binnen en van buiten schoongemaakt, de vrachtwagens ook. Kijk naar de interieurfotos, die vloerbedekking is vers gestofzuigd. Wielrennen is een hoogprofessionele sport met grote bedrijfssponsors, dus een verzorgde presentatie is essentieel.
Net als veel ploegen wordt Dimension Data ondersteund door Skoda, een merk dat zichzelf al jarenlang nauw verbindt met het wielrennen. Voor autofabrikanten is wielrennen, en met name de Tour, een uitstekende manier om hun nieuwe product onder een groot publiek te brengen en de waarde ervan te bewijzen – als het een wielerploeg aankan, kan het zeker ook het gezinsleven aan. Op de Tour had Dimension Data voor het eerst de nieuwe Kodiaq compact-SUV van Skoda naast hun vaste stationwagens. Verre van een basale huurautospeficatie maken kleine luxeartikelen zoals klimaatregeling, automatische versnellingsbakken en verwarmde stoelen het leven een beetje makkelijker voor het drukbezette teamstaf.
Elk van de teamvoertuigen is voorzien van een reeks stickers en borden die aangeven waar elk voertuig mag komen en de positie in het konvooi voor de twee hoofdauto's. De konvooivolgorde wordt bepaald door de positie van de beste renner van elke ploeg in het algemeen klassement, zodat de leiders de meest toegankelijke ondersteuning hebben, en dit kan soms zelfs de racetactiek beïnvloeden. In de Tour de France van 2015 trok Vincenzo Nibali in de finale van etappe 2 in Yorkshire, VK, solo weg om de etappe te winnen en de koersleiding te nemen. Het was erg vroeg voor een klassementsrenner om de gele trui te willen, maar het betekende dat zijn teamauto als eerste in de rij stond voor de ongelooflijk zware vijfde etappe over de kasseien van Parijs-Roubaix, waar het risico op lekke banden groot was en hij en zijn ploeg opnieuw schitterend reden. Het was een tweedelig coup de grâce die een aanbetaling deed op de gele trui die hij vervolgens tot in Parijs droeg.
De grote fietsenrekken op de auto's van Dimension Data zijn van Fietsrekken Chantal, een Belgisch bedrijf dat gespecialiseerd is in rekken met grote capaciteit voor wielerploegen. Elk rek kan tot negen fietsen plus extra wielen vervoeren. De reservefietsen voor de ploegkopmannen zijn altijd het meest toegankelijk aan de buitenkant, omdat zij de snelste service nodig hebben.
De ongewoon gevormde antenne die omhoog steekt tussen de fietsen is om satelliettelevisian te ontvangen, zodat het team de koers via de live-uitzending kan volgen. Ze zijn zelden dicht genoeg bij de actie om het zelf te zien en moeten altijd net voor de finish afzwenken, dus dit is de enige manier om de koers te zien verlopen.
De andere antennes op de motorkappen zijn voor de koers- en ploegradio's. De koersorganisatie communiceert met alle ploegen met informatie zoals welke renners in de vlucht zitten en hun achterstand, of waarschuwingen over gevaren. Op hun beurt geeft de sportief directeur van de ploeg de informatie door aan de renners, samen met tactische instructies en aanmoediging.
Elk beschikbaar vakje en compartiment in elke auto is gevuld met nuttige spullen zoals pennen, zonnebrandcrème, handreiniger, smeermiddel en gereedschap, plus gels en repen om door te geven aan de renners. De monteur rijdt achterin met een stapel ENVE-wielen klaar om te pakken bij een lekke band of crash. Als er een valpartij is, zie je de monteur altijd ter plaatse aankomen met wielen voor het geval ze nodig zijn. Elke renner heeft een regenzak in de voorste auto met diverse opties voor slecht-weerkleding en meestal ook reserveschoenen.
In de kofferruimtes staan grote koelboxen vol bidons. Verzorgers besteden uren aan het klaarmaken van musettes en bidons voor de etappes, sommige met water en andere met energiedrank, en markeren ze dienovereenkomstig. De ploeg kan op de heetste dagen tot 200 bidons verbruiken voor negen renners, wanneer de koelboxen ook vol ijs worden gepakt. Lege bidons worden naar de toeschouwers langs de kant gegooid als souvenir, voornamelijk omdat het onmogelijk is ze tijdens de koers terug te geven aan de auto, dus de ploeg heeft duizenden bidons nodig voor de Tour en zo'n 20.000-30.000 voor een seizoen.
Ook het eten voor het staf wordt zorgvuldig overwogen. Een dikke boterham kan te zwaar zijn en een dip veroorzaken, dus het is meestal een lichtere wrap en wat fruit. Wraps zijn ook makkelijker te eten tijdens het rijden, al hebben we een DS een warm vleespastei zien eten tijdens een koers terwijl hij stuurde met zijn knieën (doe dit niet thuis!). Deze mannen zijn meesters in multitasken.
Het koersboek is de bijbel van de ploeg voor drie weken en ligt altijd binnen handbereik. Het bevat niet alleen de route van elke etappe in uitzonderlijk detail, maar ook alle logistieke informatie die de rest van het team nodig heeft, zoals de weg naar het startdorp. Het wordt minder snel gebruikt tijdens een etappe dan de avond ervoor, wanneer ploegen het bestuderen en aantekeningen maken die vaak op het stuur van de auto worden geplakt zodat de DS ze kan raadplegen, en soms op het stuur of de bovenbuis van de fietsen van de renners.
Is de teamauto dus technische ondersteuning, rijdend voedingsstation, marketinginstrument of mobiel commandocentrum? Het is dit alles en meer.
