Mark Cavendish's Speciale Tour Fiets
"Het is echt cool, ik ben er dol op", zegt Mark Cavendish, en maakt met slechts zes woorden maanden van werk vele malen de moeite waard.
De fiets van Cav, die zowel prestaties als esthetiek in gelijke mate naar een hoger niveau tilt, is het resultaat van een spannende samenwerking tussen de technische partners van Team Dimension Data en Silverstone Paint Technology in het Verenigd Koninkrijk, een gespecialiseerd bedrijf dat Formule 1-teams bedient en waarvan het werk zo geavanceerd is dat die teams niet bij naam mogen worden genoemd omdat ze bang zijn een concurrentievoordeel te verliezen. Toegepast op de fiets verlaagt het het gewicht van de lak van 75 gram naar slechts 24,6 g voor het frame. Het is twee micron dik, ofwel 0,002 mm. "Het is gloednieuwe technologie en het is cool om de eerste te zijn die het in de wielersport gebruikt", zegt Cavendish.
ENVE's bijdrage bestond uit twee delen, waarvan het ene beduidend eenvoudiger was dan het andere. Aangepaste chroom- en groene graphics waren het gemakkelijke deel. Cavendish had ook een aangepaste versie van de ENVE SES Aero Road Bar gevraagd, waarbij het aerodynamische bovengedeelte van die stuur werd gecombineerd met de verticale drops van de Compact Road Bar, omdat dat de vorm is waarmee hij graag sprint, maar hij wilde ook het aerodynamische voordeel van het in de windtunnel ontwikkelde vleugelgedeelte. Het is een interessant stuur en zijn verhaal eindigt hier misschien niet.
Chris King zelf raakte betrokken om verschillende sets Buzzworks race-spec, supersnelle naven te produceren in een perfect bijpassende geanodiseerde groene afwerking.
HET ONTWERP
Maar het meest opvallende kenmerk van deze fiets is toch de lakafwerking. Aan de voorkant combineert het de kenmerkende groene tinten van Dimension Data en het CVNDSH-merk van de Manxman zelf, beide schitterend op de chromen onderlaag die geleidelijk zichtbaar wordt naarmate ze langs de lengte van de fiets vervagen. Langs de bovenkant van de onder- en bovenbuizen loopt een reeks lijnen van ongelijke lengte.
Het ziet er snel uit, maar er zit veel meer achter, zoals we ontdekten toen we spraken met Tom Briggs, Senior Graphic Designer bij Cervélo en de man achter het ontwerp. Tom legde uit hoe de fiets de persoonlijkheid en rijstijl van Cavendish moest weerspiegelen, moest verwijzen naar het werk van het team voor het goede doel Qhubeka en toch de identiteit van de fiets moest behouden.
"Ik heb een paar keer met Cav gesproken", zegt Tom. "Vanaf het begin benadrukte hij dat hij iets visueel eenvoudigs wilde, met een zekere klasse. Van de kant van Cervélo wilden we het dicht bij de productiefiets houden, zodat hij er, wanneer hij naast zijn teamgenoten zat, uitzag als onderdeel van het team. Dat was ook belangrijk voor Cav en het kwam neer op het behouden van de maskeerlijnen." Daarna volgden de artisticiteit en een verbluffende diepgang van gedachte.
"Ik heb zijn boeken gelezen om hem beter als persoon te begrijpen, en één ding dat me echt trof, was hoe anders hij over een sprint praat", zegt Tom. "Andere renners hebben het over sprints als chaos, maar Cav kijkt er niet zo naar. Hij kan het vertragen, zijn eigen lijn naar de finish trekken en focussen. Dat werd een sleutelbegrip voor de fiets. Het visuele element op de bovenkant van de boven- en onderbuizen heeft één lijn die het peloton achter zich laat – dat is Cav. Het is heel eenvoudig, gewoon een reeks lijnen die naar voren vloeien. En door het groen van voor naar achter te laten vervagen, denk ik dat het die rust over de fiets visueel toelaat, zodat we de maskeerlijnen van de fiets kunnen gebruiken en tegelijkertijd die rustige beweging van voorwaarts gaan kunnen weergeven."
"We hebben ook geprobeerd een lijn te trekken door onze geschiedenis met het team. In 2015 maakten we een aangepast ontwerp voor alle teamfietsen, met een chromen basis die te maken had met de Qhubeka foundation. Het mooie aan chroom is dat je jezelf erin ziet, waardoor je deel uitmaakt van het team en hopelijk betrokken raakt bij het goede doel. Cav vond dat ook mooi voor deze fiets."
DE TECHNOLOGIE
Cervélo en Silverstone Paint Technology werkten voor het eerst samen aan de alles-overheersende Team GB-baanfietsen voor de Olympische Spelen in Rio, nadat ze elkaar hadden gevonden via gemeenschappelijke oud-F1-vrienden. "Het is een cruciale samenwerking voor ons geworden vanwege wat zij inbrengen voor deze toptoepassingen," legt Tom uit. "Ik spreek Mark bij Silverstone Paint Technology bijna dagelijks."
"Toen we samen aan de Team GB-fietsen werkten, liet Mark me dit nieuwe materiaal zien", vervolgt hij. "Het zag eruit als een spiegel, maar je kon het koolstofweefsel erin zien. Hij legde uit dat het een hitteschild is voor echt hete onderdelen van een F1-auto – remmen, turbo's, uitlaat. Ik vond het echt cool en vroeg me af of het als esthetisch element gebruikt kon worden, dus we hielden het in gedachten. Toen deze fiets ter sprake kwam, leek het de perfecte kans om het te gebruiken, waarbij technologie en esthetiek worden gecombineerd. Cav is erg gedreven om technologische verbeteringen aan de fiets te vinden, dus ik dacht dat het hem zou aanspreken. Toen ik hem het concept liet zien en hij de technologie begreep, was hij er echt enthousiast over. Hij krijgt veel aangepast materiaal, dus dat was echt fijn."
Mark Turner, die Silverstone Paint Technology leidt, heeft twee decennia in en rondom de Formule 1 gewerkt, beginnend voordat hij de school had verlaten bij het Jordan-team, waar hij samenwerkte met ENVE-aerodynamicus Simon Smart. Hij legde ons uit hoe hij en zijn team zo'n glanzende afwerking konden bereiken bij zo'n laag gewicht.
"Het is meer een coating dan een lak, aangebracht met een chemische hechting voor maximale glans zonder het gewicht van meerdere klaarlagen", zegt hij. "We zijn blij dat we onder de helft van het doelgewicht zijn gekomen dat ons door Cervélo was opgegeven. Er zit discipline in elk aspect, alles wordt in elke fase gewogen. Voor F1 controleren we het gewicht van elk autoonderdeel wanneer het binnenkomt en vertrekt. Dat is de norm in F1, maar waarschijnlijk niet op veel andere plaatsen."
"In F1 drijft het voortdurende streven naar verbeteringen de technologie snel vooruit", vervolgt hij. "Daarom is F1 nog steeds de belangrijkste bron van nieuwe technologie die doorsijpelt naar andere sporten en industrieën. De doorstroom hangt af van hoe lang teams iets geheim kunnen houden. Dit project is geweldig voor ons geweest omdat we zo zelden over ons werk mogen praten."
Naast het spectaculaire uiterlijk en het verwaarloosbare gewicht heeft de speciale afwerking zelfs een aerodynamische functie, althans hypothetisch. Omdat het zo dun is, behoudt het de exacte stroomlijnvormen van het frame beter en verkleint het ook het frontale oppervlak, wat in een sprintfinish misschien een paar centimeter waard is. Cavendish heeft races gewonnen met minder.