Klapbanden,
De ultieme spelbreker

Je bent in de zone, je vindt de flow, afgeleid maar volledig afgestemd op je rit… Dan bam, velg en rots botsen, snijden door het rubber op weg naar hun ontmoeting, en laten zowel jou als je band leeggelopen achter aan de kant van het pad.

Dit beruchte type lekke band staat bekend als een klapband of slangenbeet, en het treedt op wanneer je wiel iets met genoeg kracht raakt waardoor de luchtdruk in je band wordt overwonnen en de rand van de velg door het loopvlak en/of de band-flank snijdt, waardoor niet één maar twee gaten in je band ontstaan. Sinds het ontstaan van mountainbiken heeft de klapband onze sport geplaagd.

Het is een beetje vreemd dat, gezien de enorme ontwikkelingen in het mountainbiken over de afgelopen 20 jaar, het probleem nog steeds bestaat. Je zou denken dat als de industrie enduro-fietsen kan maken die bergopwaarts bereden kunnen worden en carbon wielen die bergafwaarts kunnen worden geracet, klapbanden relatief eenvoudig op te lossen zouden zijn. Maar zoals we zullen zien, is het juist de snelle ontwikkeling van onze sport die ervoor heeft gezorgd dat de plaag telkens terugkeerde, en ook de reden waarom we denken dat hij eindelijk zijn gelijke heeft gevonden.

DE TUBELESS-REVOLUTIE

Niet zo lang geleden werd een klapband gedefinieerd door het knellen van een binnenband in de band. Eind jaren 90 werd tubeless mountainbike wiel- en bandentechnologie op de markt gebracht en tegen het midden van de jaren 2000 had de technologie binnenbanden teruggebracht tot de rol van redder in nood, alleen in te zetten bij noodgevallen langs het pad. Tubeless-technologie bracht echte prestaties naar de mountainbike-ervaring en elimineerde vrijwel alle klapbanden en lekken als er een bandenafdichtmiddel werd gebruikt.

Tubeless loste klapbanden in de vroege jaren 2000 op om een paar redenen: ten eerste waren velgen bijna allemaal van aluminium, een relatief zacht materiaal; en ten tweede waren tubeless-banden destijds zwaar en robuust. Lichtmetalen velgen hadden de neiging gemakkelijk te deuken en te buigen, wat betekende dat zware tubeless-banden over het algemeen onbeschadigd bleven terwijl de velg vervormd raakte en vaak de mogelijkheid verloor om een betrouwbare afdichting te behouden.

In dezelfde periode kwamen 29-inch wielen op de markt, maar ze sloegen maar langzaam aan. Hoewel het 29er-platform obstakels gemakkelijker overrolde, ging dat ten koste van gewicht, beperkte band- en velgopties, en over het algemeen onvoldoende sterkte en stijfheid, wat allemaal resulteerde in matige rijkwaliteit.

DE HOOKLESS-REVOLUTIE

Eind jaren 2000 daagden wij bij ENVE onszelf uit om een carbon velg te maken die dagelijks berijdbaar is. Tegen 2010 had ENVE bewezen dat carbon niet alleen levensvatbaar is voor mountainbiken, maar dat het het ultieme materiaal is voor mountainbikewielen vanwege het lage gewicht, de hoge sterkte en stijfheid.

In het eerste decennium van de 21e eeuw verschoof de prestatiestandaard van binnenbanden naar tubeless, van lichtmetaal naar carbon, en van 26 naar 29"-wielen. Een tijdlang leek de plaag van klapbanden permanent in remissie te zijn.

Naarmate rijders echter de grenzen bleven verleggen, begonnen de beperkingen van het wiel- en bandensysteem zichtbaar te worden. Rijders en fabrikanten die niet gecharmeerd waren van het gewicht en de rijervaring van UST-gecertificeerde tubeless-banden begonnen te experimenteren met lichtere banden en afdichtmiddel. Als fabrikanten van carbon velgen investeerden we zwaar in het verbeteren van het tubeless-systeem. We ontwikkelden en introduceerden hookless-ontwerpen met de M Series, waarmee onvoorspelbare luchtverliezen uit de band veroorzaakt door harde compressie of bochten werden geëlimineerd, doordat de afdichting van de band verbroken werd en lucht uit de band kon 'ontsnappen'. Tegelijkertijd probeerden we de sterkste en stijfste wielen te maken die beschikbaar zijn. Omdat Boost-afstand nog niet beschikbaar was, hielp het maken van een erg stijve velg om de afwezigheid van geoptimaliseerde frame- en wielopbouwgeometrie te compenseren, vooral bij grotere wieldiameters. Het bijeffect was echter een stijve voorrand die banden stevig aanpakte. Zo maar ineens keerde de klapband-epidemie met een vengeance terug, maar ditmaal waren er geen binnenband betrokken, alleen banden.

INSERTS EN ANDERE COMPROMISSEN

In de afgelopen jaren vonden fabrikanten en doorgewinterde mountainbikers manieren om klapbanden te vermijden; zwaardere constructies verminderden bandenschade en rijders reden op voorzichtig hogere luchtdrukken, waarbij rijkwaliteit werd opgeofferd om de epidemie te beteugelen. Daarnaast is er een reeks producten verschenen die het best samen kunnen worden gegroepeerd als 'bandinserts', variërend van eenvoudig tot complex, van goedkope doe-het-zelf-oplossingen tot bewerkte en relatief dure exemplaren. Al deze inserts zijn er om twee dingen te doen: klapbanden voorkomen en velgen beschermen tegen schade.

Hoewel hun bestaan lovenswaardig is, is het idee om 80-300 gram roterend gewicht toe te voegen aan een carbon velg die met grote zorg is ontworpen om elke gram te besparen, een bittere pil voor iedereen die de best mogelijke rijprestaties nastreeft.

We begrijpen echter dat het voor velen de moeite waard is om genoegen te nemen met minder rijkwaliteit, puur voor de gemoedsrust dat je inschrijfgeld voor een wedstrijd, je toestemming van thuis en je kans op het podium niet verloren gaan terwijl je aan de kant van het pad zit te proberen een lekke band te repareren.

DE KOSTEN TELLEN

Om je een idee te geven van hoe groot het probleem van lekrijden is: een recent artikel gepubliceerd op Pinkbike wierp licht op de kosten van een lekke band. Het weet de epidemie aan verloren races, verspild geld en gecompromitteerde racercarrières. De slotopmerking van de auteur luidt: "Misschien kan iemand dit (lekke band-probleem) eindelijk eens en voor altijd oplossen, zodat we allemaal meer kunnen fietsen."

Dit is waar het uiteindelijk op neerkomt – rijtijd. Als je net als de meesten van ons bij ENVE bent, is tijd op de fiets kostbaar. We zijn fietsers op zoek naar die ongrijpbare werk/leven/rijbalans, dus elke rit moet tellen. We willen dat elke rit de beste rit tot nu toe is. Zorgen over uitrusting, lekke banden, reservebinnenbanden meenemen, pomp/inflator, enz. … dat alles bemoeilijkt de ervaring. We willen gewoon rijden waar, wanneer en wat we willen, met volledig vertrouwen in onze uitrusting.

Toevallig kreeg ik een paar weken geleden toestemming voor een vroege ochtendrit voordat ik vertrok naar de Eurobike-vakbeurs. Ik kon niet meer opgezien hebben tegen een laatste rit voordat ik het vliegtuig naar het thuisland nam. Vanwege wat recente rijdtesten die we hadden uitgevoerd, was mijn fiets uitgerust met een stel niet-ENVE carbon wielen. In de voorgaande weken had ik gereden op de nieuwste M Series met zijn nieuwe anti-klapband-technologie. Mijn rit van twee uur werd onderbroken toen ik na slechts 15 minuten mijn favoriete steenpartij binnenreed zoals ik wekenlang op de nieuwe M Series had gedaan, om er te vertrekken in een regen van bandenafdichtmiddel en sissende lucht. De band was verwoest, mijn broek zat onder het latex-afdichtmiddel, en tijd die ik liever rijdend had doorgebracht werd verspild aan de kant van het pad. Om het nog erger te maken moest ik voor de rest van de rit een binnenband gebruiken met een onaangenaam hoge druk die de rijervaring en de prestaties van mijn fiets echt schaadde. Wie heeft daar de tijd en zin voor? Ik niet.

NEVENSCHADE

Een klapband kan ook aanzienlijke nevenschade veroorzaken. Bij ENVE komen de meeste gebarsten, geschaafde, gedeukte en gebroken velgen kort na een lekke band, waarbij er niets anders dan het rubber zelf is om de velg te beschermen tegen de grond. Het is in die tijd tussen het lekrijden en tot stilstand komen dat de meeste ENVE carbon velgen worden gebroken of beschadigd. Hoewel het Lifetime Protection Plan van ENVE alle soorten rijgerelateerde impactschade dekt, betekent het doorlopen van het garantieproces in de meeste gevallen tijd weg van de fiets. Het is je vangnet, niet de oplossing voor het probleem.

DE WEG VOORUIT VAN ENVE

Hoe kun je klapbanden het beste bestrijden? Als je bereid bent je rijervaring te compromitteren, kun je op hogere bandspanning rijden, zware banden monteren, een soort anti-klapband-insert installeren, of gewoon langzaam en voorzichtig rijden. Geen van die opties klinkt leuk voor ons.

Bij ENVE geloven we niet in compromissen. We willen het allemaal: licht en sterk, stijf maar comfortabel, en bovendien willen we ook klapband-weerstand. Daarom hebben we de afgelopen twee jaar geïnvesteerd in een volledig herontwerp van de M Series-lijn van volledig carbon mountainbikewielen. De nieuwe M Series beschikt over twee innovatieve technologieën: de Wide Hookless Bead vermindert de kans op klapbanden aanzienlijk voor trailrijders en cross-country rijders; de andere, onze Protective Rim Strip, elimineert klapbanden volledig voor gravity-toepassingen waar ze het meest voorkomen.

Voor echt vertrouwen, echte keuzes en een rit zonder beperkingen.